Tekst: Aukje van Bezeij

De vier verdiepingen tellende nieuwbouwwoning van Bert Kooi is na bijna 17 jaar wel aan een opknapbeurt toe. Op het dak liggen dan al acht zonnepanelen. Bert overweegt er PVT-panelen, die elektriciteit én warmte opwekken, naast te leggen.

‘Dat kan’, zegt de adviseur die Bert daarvoor benadert, ‘maar, waarom doe je niet meteen alles?’
‘Alles?’
‘Nul op de meter’, legt de adviseur uit: je wekt netto net zo veel energie op als je nodig hebt.

Het concept staat als een huis

Bert is meteen enthousiast. Hij snapt het. Hij gelooft het: ‘het concept staat als een huis.’ Er is wel één groot verschil met het oorspronkelijke plan: met alleen PVT-panelen is hij 3.000 euro kwijt. Dit plan kost hem 35.000 euro. Daar staat dan wel tegenover dat hij straks geen energierekening meer heeft, belooft zijn adviseur hem.

Eerst zien

Een eerdere verbouwing pakte duurder uit dan begroot. Daarom wil Bert het dit keer ‘tot de op de euro nauwkeurig, rond hebben.’ Ze rekenen alles door en de adviseur biedt Bert een all-in pakket aan. Hij weet nu zeker dat hij er geen cent hoeft bij te leggen.

Ook wil Bert graag eerst het concept in de praktijk zien. Samen met zijn adviseur gaat hij kijken naar een al werkende lucht-water-warmtepomp. In 2016 zijn het er nog niet veel, maar ze vinden er uiteindelijk één, in een café. Bij leverancier Vaillant kijken en luisteren ze naar de buiten-unit.

Nieuwe badkamer, nieuwe vloeren en op vakantie

Tot slot moet Bert zijn gezin, en vooral zijn vrouw, nog zien te overtuigen. Dat lukt, als hij in de plannen opneemt dat er ook een nieuwe, moderne badkamer komt.

Ook komen er nieuwe, strakke vloeren. De begane grond, met keuken en eetkamer, en de eerste verdieping, met de woonkamer, krijgen namelijk vloerverwarming. En dat is meteen een goed excuus het halletje tussen de trap en de woonkamer af te breken, wat extra, en mooie ruimte oplevert.

Warmtepomp naast je eettafel

Als klapper op de vuurpijl mag het gezin in april 2017 een week op vakantie. Als ze terugkomen is het stof gedaald en is het meeste werk gedaan. Alleen de nieuwe vloeren liggen er nog niet in. Ook staan de  warmtepomp en de buiten-unit nog niet op hun plek: die moeten naar zolder en het dak op. Ze staan nog naast de eettafel.

‘De warmtepomp heeft het formaat van een grote Amerikaanse ijskast’, legt Bert uit, ‘en niemand heeft bedacht dat hij niet via de trap kan.’

Wie zorgt er voor de kraan?

Er moet een hijskraan komen, maar wie regelt dat? Via de adviseur is er een aannemer. Die doet het niet. Het is de installateur die uiteindelijk een kraan laat voorrijden. En die rijdt ook meteen weer de straat uit – als blijkt dat er geen parkeervergunning voor hem is aangevraagd. Wie vraagt de parkeervergunning aan? De aannemer zegt dat hij het  wel doet, maar als Bert na bijna een maand het stadsdeel belt, weet niemand er iets van.

‘De bouwbegeleider, dat ben ik zelf,’ realiseert Bert zich. Hij belt, en een dag later heeft hij de vergunning. Vanaf hier neemt Bert de regie en de controle over. In plaats van één aannemer, benadert hij een aantal specialisten om het werk uit te voeren.

Ondertussen is hij wél weer twee maanden verder. Het gezin leeft nog steeds op ruwe betonnen vloeren.

Horrorverhaal

Als de warmtepomp op zijn plek staat, kunnen de installateurs die eindelijk aansluiten. Ze zijn van een regulier CV-installatiebedrijf, waar de energieadviseur mee samenwerkt. De mannen zijn er een aantal weken mee bezig. Ze vergeten de trillingdempende blokken er onder te plaatsen. Ze vergeten het pompje, dat al drie maanden naast de warmtepomp staat te installeren en álle leidingen lopen schuin.

Bert vertrouwt het niet. Via via komt hij in contact met Dave van Dongen, energieadviseur van 02025.nl. ‘Of het normaal is’, vraagt Bert aan Dave, en stuurt hem de foto van de scheve buizen. Dave stuurt hem een foto van een project waar hij op dat moment zelf aan werkt, met rechte buizen. ‘Een Dave had ik wel eerder willen ontmoeten’.

Pas dan stuurt het installatiebedrijf een installateur die enige ervaring heeft met nieuwe technieken: die op cursus is geweest. Hij legt de buizen recht maar geeft dan aan, dat hij ‘de boel niet aan durft te zetten’.

‘Het is een horrorverhaal’, zegt Bert. Uiteindelijk haalt het installatiebedrijf er mensen van Vaillant bij. ‘Dat moet andersom’, hoort Bert één van hen zeggen: het had nooit gewerkt. ‘Met de mensen van Vaillant heb ik geluk gehad’, zegt Bert, ‘betere specialisten heb je niet.’

Megatrots

Het sluitstuk vormen zestien extra zonnepanelen. Met de acht die er al liggen, komt het totaal op 22 panelen. Omdat er maar zestien panelen op het dak passen, zorgt de energieadviseur voor een zonneveranda voor de laatste zes panelen.

‘Met nieuwe dingen bezig zijn, dat vind ik leuk. Dat heb ik vast van zijn opa: die was installateur. In zijn dorp, in Noord-Drenthe, was hij de eerste met een kleuren TV. En de eerste met een auto.’ Bert herinnert zich ook een reclamebordje – van Vaillant. ‘Ik ben megatrots op het concept’, zegt Bert.

Misrekening

Een domper is alleen wel de jaarrekening van april. De installatie draait dan nog geen half jaar, tijdens de wintermaanden, en de extra zonnepanelen hebben nog nauwelijks zon gezien. De rekening kan nog niet nul zijn. Maar… 6.000 kWh?

Bert gaat rekenen. Met alle gegevens die hij online kan vinden rekent hij aan het verwachte verbruik van zijn warmtepomp en de verwachte opbrengst van de panelen. Zijn conclusie? Er is iets helemaal fout met de berekening van de installateur.

Voor de verbouwing

Het elektriciteitsverbruik was 4.250 kWh, min de ca. 1.500 kWh die de 8 oude zonnepanelen opwekken. Dus: 2.750 kWh.

 Na de verbouwing  

Het geschatte jaarverbruik van de warmtepomp is, volgens de website van Vaillant, 4.500 kWh. De geschatte jaarlijkse opbrengst van de 14 extra panelen: 3.500 kWh.

Het geschatte totale verbruik is daarmee 8.750 kWh, min de totale opwek van ca. 5.000 kWh, is 3.750 kWh.

Slecht slapen

Mogelijk heeft de adviseur de oude panelen in zijn berekening meegenomen als nieuwe panelen. Hoe dan ook, de rekening wordt never nooit niet nul.  ‘Als je 35.000 euro investeert, met als doel nul op de meter, dan klopt dat niet.’

Het is niet alleen de energierekening, ook het getril van de buitenunit van lucht-waterwarmtepomp verstoort de nachtrust. Die unit staat buiten op het dak, pal boven de slaapkamer op de vierde verdieping. Het gaat niet om het geluid, benadrukt Bert, maar waarschijnlijk om het trillen van de dakkapel, waar de unit bovenop staat.

‘Al met al, heeft het heel wat met me gedaan,’ zegt Bert. Het vraagt nog steeds tijd en aandacht. En toch, is de balans inmiddels weer positief.

Van die 3.750 kWh heeft verder niemand last

Onder de buitenunit liggen nu vier dikke matten, en Bert werkt alsnog aan nul op de meter. Op zijn dak en in zijn tuin past er geen paneel meer bij, maar investeren in 16 panelen elders, of een windaandeel zijn een goed alternatief.

Ondertussen is het gezin alleen maar erg tevreden. ‘Van die 3.750 kWh heeft verder niemand last,’ grinnikt Bert.

En hij zelf? Hij was laatst bij de taxateur, voor het overzetten van leningen in een nieuwe hypotheek. Die rekende uit hoeveel de waarde van zijn woning steeg: van 425.000 euro (de waarde van de woning van de buurman) naar 480.000 euro. ‘Vanuit die bril gezien ben je er de dag na oplevering al uit,’ zegt Bert met een grijns op zijn gezicht.

www.ikwilduurzaamwonen.nl

Tijdens zijn verbouwing had hij er graag iemand bij gehad. Iemand met ervaring. Een bouwbegeleider, een praatpaal. Iemand die alle partijen bij elkaar brengt. Die bouwbegeleider, is Bert nu zelf. Je kan hem inhuren. Voor wie zelf liever niet 5 maanden naast zijn warmtepomp aan tafel wil zitten: www.ikwilduurzaamwonen.nl.